Суд фаолиятини янада такомиллаштиришда доир чора-тадбирлар
Ҳаммага маълумки, жадал ривожланиб бораётган давлатлар қаторида Ўзбекистон ҳам катта давлатга айланиб бормоқда. Републикамиз шиддат сари иқтисодий, ижтимоий ҳамда сиёсий ривожланиш босқичларини босиб ўтмоқда. Шу ўринда таъкидлаш жоизки, Ўзбекистоннинг аҳолиси кўпаяётганлиги, айниқса ёшлар жамиятимизнинг ярмидан кўпини ташкил этишини инобатга олиб, қонунчилик тизими, қонунчилик нормалари янгидан тартибга солиш эҳтиёжи туғилади. Бу каби муаммолар ечими мустаҳкам ҳуқуқий пойдевори Ўзбекистоннинг янгиланган Конституцияси ҳамда қонунлар ҳисобланади.
Шу ўринда қайд этиш лозимки, суд органларининг одил судловни олиб боришдаги ўрни бу жабҳада беқиёсдир.
Сўнгги йилларда мамлакатимизда суд-ҳуқуқ тизимини янада такомиллаштириш, фуқаро ва тадбиркорларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чораларини кучайтириш, одил судловни самарали таъминлаш ҳамда судьялар ҳамжамияти ролини ошириш бўйича изчил ишлар олиб борилмоқда.
Амалга оширилган ишлар натижасида одил судлов жараёнида инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш даражаси янги босқичга чиқди.
2025 йилнинг тўртинчи чораги давомида Бухоро вилояти иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатининг апелляция инстанциясида 98 та иқтисодий ишлар кўриб чиқилган ва улардан 69 та иш бўйича суд ҳужжатлари ўзгаришсиз қолдирилиб, 18 та иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжати ўзгартирилган ва 11 та иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжатлари бекор қилинган.
Кассация инстанциясида 54 та ишлар кўриб чиқилган ва улардан 32 та иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжатлари ўзгаришсиз қолдирилиб, 9 та иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжати ўзгартирилган ва 13 та иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжати бекор қилинган.
Тафтиш инстанциясида 39 та ишлар кўриб чиқилган ва улардан 29 таси бўйича суд ҳужжатлари ўзгаришсиз қолдирилиб, 2 та иш бўйича қабул қилинган бўйича суд ҳужжати ўзгартирилган ва 8 та иш бўйича қабул қилинган суд ҳужжати бекор қилинган.
Судлов ҳайъати судьялари томонидан 14 та иқтисодий иш бўйича қонунбузилиш ҳолатлари юзасидан хусусий ажримлар чиқарилган. Жами 61 марта ҳуқуқий тарғибот ишлари амалга оширилган. Қонунлар ва Олий суд Пленуми қарорларининг лойиҳалари юзасидан 6 та таклифлар берилган. Суд амалиёти бўйича 4 та умумлаштиришлар ўтказилган.
Суд амалиёти обзори натижаларига кўра, биринчи инстанцияси судлари томонидан айрим ишларни кўришда Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади), Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ва бошқа қонун ҳужжатлари, шунингдек Олий суд Пленумининг қарорларида берилган тушунтиришларга риоя қилмаслик ҳолатларига йўл қўйилаётганлигини кўриш мумкин.
Мазкур камчиликларни олдини олиш мақсадида судларда судьянинг билим ва салоҳиятини мунтазам ошириб боришда доир семинарлар, савол-жавоб шаклидаги тушунтиришлар, йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш юзасидан тарғиботлар ҳамда бошқа тегишли чоралар кўриб келинмоқда.
М.Махсудова
Бухоро туманлараро иқтисодий суди судьяси
А.Раҳматова
Бухоро туманлараро иқтисодий суди судьяси